ساز کالیمبا
ساز کالیمبا
سازشناسی , گروه مضرابی (زهی_کوبه ای) , معرفی سازهای ضربی (کوبه ای)

معرفی ساز کالیمبا

 

معرفی ساز کالیمبا

معرفی ساز کالیمبا، ساز «کالیمبا» یکی از سازهای موسیقی بومیان آفریقا است که بیشتر در شمال شرق آفریقا دیده می‌شود. زیست‌گاه اصلی این ساز کشورهای کنگو و زیمبابوه است. آفریقا زیستگاه و زادگاه سازهای بومی و محلی بسیاری است که امروزه برخی از آن‌ها برای مردمان سایر نقاط جهان نیز شناخته شده‌اند.
موسیقی فلکلور یا موسیقی بومی یا موسیقی محلی مناطق مختلف دنیا با سازهایی بومی، نتیجه ذوق و قریحه مردمان آن منطقه، نواخته می‌شود. به همین خاطر، مدل‌های مختلفی از کالیمبا در سراسر آفریقا یافت می‌شود که متناسب با شرایط مردم هر منطقه، با تنوع در شیوه‌ی ساخت و تنوع اسم همراه هستند. برای مثال در زیمباوه به آن کانوکوبلا می‌گویند و بین ۷ تا ۱۲ کلید دارد. همان‌طور که روال کار موسیقی بومی یا فلکلور است، این ساز هم در مراسم آئینی نواخته می‌شود. این ساز در برخی کشورهای انگلیسی زبان، به نام «thumb piano» یا «پیانوی انگشت شصتی» و در جزایر دریای کارائیب، به نام «اِمبیرا» (mbira) و «کالیمبا» معروف است.

ورود ساز کالیمبا به بازار آمریکا

در اوایل قرن بیستم یک متخصص اتنوموزیکولوژی (قومیت‌شناسی موسیقی) حین سفر به روستا‌های آفریقا با این ساز آشنا شد. اولین بار این ساز در سال ۱۹۶۰ توسط یک کمپانی اسباب بازی واقع در پرینستون، شهری در ایالت نیوجرسی کشور آمریکا، عرضه شد و رفته رفته همین کالیمبا در جهان شناخته شد.

اجزای ساز کالیمبا

ساز کالیمبا جزئی از خانواده سازهای تیغه ای خودصدا یا lamellaphones محسوب می شود. درحین نواختن این ساز به کمک ارتعاش یک یا چند تیغه تولید صدا می شود. این ساز به پیانو انگشتی نیز معروف است.

تیغه های آن معمولا از جنس فلز است که یک سر تیغه آزاد و سر دیگر آن به ساز متصل است. نوازنده به منظور نواختن این ساز، به کمک سر انگشتان خود به انتهای آزاد ضربه می زند. با این کار، تیغه مرتعش شده و صدا تولید می شود.

قرارگیری تیغه های ساز روی یک جعبه چوبی و وجود حفره هایی روی جعبه برای تشدید صدا سبب ایجاد صدا می شود.

در برخی سازهای کالیمبا به منظور تقویت صدا، نیروهای مغناطیس و آهنربا بکار می رود. بدین منظور، داخل جعبه از قطعات کوچک آهنربا استفاده می شود.

کالیمبا دارای وزنی در حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ گرم است. طول این ساز ۱۸ سانتیمتر و دارای عرض ۱۳ سانتی متر و ارتفاع ۳ سانتی متر است.

با باز کردن جعبه کالیمبا، برچسب های رنگی قابل مشاهده است. این برچسب ها برای سهولت در نواختن بر روی تیغه ها چسبانده می شوند. این برچسب ها روی نت موسیقی نمایندگی کرده و بر روی برچسب نوشته می شوند.

نصدا و نواختن ساز کالیمبا

یادگیری و نواختن ساز کالیمبا بسیار راحت است. تیغه های فلزی این ساز، در هنگام نواختن حکم کلاویه های پیانو را دارند. برای راحتی در نواختن و به منظور شناختن نت ها، برچسب هایی روی آنها چسبانده شده است. وجود این برچسب ها موجب راحتی و سرعت در نواختن می شود. این برچسب های بصورت جداگانه و بعنوان وسایل جانبی درون جعبه آکبند این ساز وجود دارد.

صدای حاصل از کالیمبا بصورت کوپه ای و سیال است که به عقیده بسیاری از دوستداران موسیقی، صدایی دلربا و آرامشبخش دارد. به کمک هر دو انگشتان شست بصورت متناوب یا همزمان می توان صدایی هارمونیک و ریتمیک را تولید کرد. حالت های مختلف صدا با فشار دادن زبانه ها با بالا و پایین قابل تولید است. یادگیری این ساز نیزا به تمرکز و تمرین با انگشتان دست دارد.

نگهداری از ساز کالیمبا

  • بدنه این ساز از جنس چوب است و بعنوان نگهدارنده زبانه های فلزی و جعبه صدا کاربرد دارد. بنابراین، این جعبه باید از ضربات شدید محافظت شود.
  • قرارگیری در محیط گرم باعث سست شدن چسب های موجود در بدنه، آسیب دیدگی چوب و درنهایت، از هم گسیختن ساز می گردد.
  • تغییرات دما نیز موجب انبساط و انقباض تیغه ها و تغییر کوک می گردد. بنابراین باید در دمای متعادل نگهداری شود.
  • رطوبت نیز یکی از عوامل آسیب زا برای این ساز است. بنابراین در فضای با رطوبت پایین نگهداری شود.

 

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

خانهدسته بندی هاحساب کاربری
جستجو

تماس سریع